Adrar n Sidi Bu Khiyar

In onderstaande bronnen vinden we wat meer informatie over de “imaginary gold mines” van de berg Hmam ookwel adrar n Sidi Bu Khiyar genoemd. Deze is vernoemd naar een belangrijke heilige van de Ait Wayagher. In deze bronnen komt naar voren dat er in 1883 inderdaad door een Franse bedrijf olv. ene graaf Maurice de Chavagnac een poging tot aankoop van de zogenaamde goudmijnen van adrar n Sidi Bu Khiyar is gedaan. Deze verkoop zou zijn afgesloten met een lokale amghar uit de regio van adrar n Sidi Bu Khiyar genaamd Ari n Yihya en een crif rechter van de Ait Siddat stam uit Targuist genaamd Sidi Hmed Alkhamlish. Echter nadat het Franse bedrijf enkele dagen later per schip arriveerde in de Baai van el Hoceima om de koop op te eisen en de mijnactiviteiten op te starten, werden ze tegengehouden door een woedende menigte Ait Wayagher. Hoewel de Ait Wayagher nauwelijks wisten wat er ging gebeuren, waren ze wel fel gekant tegen deze Franse aanwezigheid. Dit vertaalde zich 24 uur later in meer dan 10.000 (volgens Moulieras zelfs 60.000!) boze Irifiyen, onder meer Ait Wayagher, Ibeqqoyen en Temsaman, die allen geenszins van plan waren om de Fransen de toegang tot de denkbeeldige goudmijnen te verschaffen. Waarop de Fransen niets anders konden doen dan de spullen in laaien en weer te vertrekken.

Van de 2 Marokkanen, die de deal met de Fransen in eerste instantie hadden afgesloten, liep het voor de rechter uit Targuist goed af. Met het geld wat hij heeft weten op te strijken kon hij zichzelf een teruggetrokken en luxueuze leven verschaffen. Met de amghar uit Ait Wayagher daarentegen gingen de zaken iets minder goed. Doordat hij de woede van de rest van zijn stamgenoten op zijn schouder heeft gehaald, werd hij gedwongen om te vluchten naar de Ait Tuzin. Bij deze naburige stam vond hij zijn toevlucht en daar kon zijn veiligheid gegarandeerd worden. Echter de woedende Ait Wayagher wilden bloed zien en achtervolgden hem tot aan de Ait Tuzin, waar ze eisten dat hij door de Ait Tuzin werd uitgeleverd aan hen. Maar deze bleven dat resoluut weigeren, wat uiteindelijk weer uitmondde in een conflict tussen de woedende Ait Wayagher en de Ait Tuzin die de amghar wilden beschermen.

Met het Franse bedrijf liep het evenmin goed af. Het had na de mislukte deal nog beklag gedaan bij de toenmalige sultan van Marokko, moulay Hassan I. De sultan wuifde deze kritiek weg door te stellen dat alle grondstoffen in Marokko toebehoorde aan het sultanaat en dat die 2 Marokkanen dus op eigen houtje hebben gehandeld, waardoor de verkoopovereenkomst met het Franse bedrijf helaas voor hen niet rechtsgeldig was. Hoewel deze uitspraak van sultan moulay Hassan in het voordeel was van de Irifiyen , impliceert het wel een claim op de soevereiniteit van de delfstoffen van adrar n Sidi Bu Khiyar. Nadien scheen de sultan namelijk ook daadwerkelijk een militaire post vlakbij de adrar n Sidi Bu Khiyar te hebben gestationeerd om de “non-existant treasure” te beschermen.

Rebels in the Rif: Abd El Krim and the Rif Rebellion – David S. Woolman

Le Maroc inconnu – Auguste Moulieras

The Aith Waryaghar of The Moroccan Rif – David Hart

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: